Sucos: blog de Dores Tembrás


Verdade, mentira, ficción ou de escritores ilusionistas
14/09/2011, 14:28
Filed under: Literatura

Realidade: Todo aquilo que existe

DRAG

Penso últimamente se a ficción será un espello que  nos permite aos que escribimos agocharnos entre sol e sombra. Dicir sen dicir ou calar para dicir, sempre sobre nós. Hai espléndidos exemplos na literatura universal, máis aló de escolas e tendencias, de razoamento sobre a ficción como eixo indispensábel no traballo do escritor e aí tódolos xogos de espellos posíbeis, inimaxinábeis autobiografías inventadas. E xorde Valente. E o ecoar dunha entrevista recente a Harold Bloom. E máis lonxe, Genette e Aristóteles.

Ás veces despois dun recital, dunha charla ou unha conferencia achegáseme alguén para preguntarme que foi de tal personaxe ou de taloutro obxecto. Ás veces hai na pregunta, no aceno de quen me apela, unha urxencia que me abruma, a necesidade de que rematen a historia, de marchar sabendo o que foi. Que pobreza pola miña parte respostarlle cun escueto: isto é literatura, que ven sendo o mesmo que dicir isto é ficción. Sei que as miñas palabras non deixarían en absoluto satisfeito ao meu interlocutor. E daquela? Daquela haberá que escribir no ar, alí, de forma improvisada o que eu intúo que esa persoa quere ouvir. Porque como dicirlle que a ilusión remata cando fecha o libro ou cando a voz se apaga? Pero aí a fenda que nos salva, aos que escribimos, ese moverse en niveis diferentes, ese “disfrazar” a “mentira” de “ficción”. E si, tamén as comiñas encubren moito nesta ocasión.

A sinceridade, en termos reais e obxectivos, fica desbotada de inmediato. Se resposto pois non souben máis daquel obxecto, ou non volvín escoitar nada daquela persoa-personaxe: a decepción. (Que distinto xa, dando lugar á maxia: nunca máis voltaría saber nada daquel obxecto, ou ninguén no lugar volveu escoitar o nome daquela persoa-personaxe: velaí xa os pespuntes da literatura)

Ao fin, conclúo, e isto é a nivel persoal, pois xa o concluiron moitos antes, que a literatura é ilusión, que os escritores somos ilusionistas (interesantísima a conexión cos chamáns). Ás veces quen nos le, quen nos escoita, agarda que fechado o libro, despois de baixar o recitador/a do cenario, esa ilusión perdure, que non se quebre. Confeso que eu son destas, a pesar das lecturas en teoría da literatura, a pesar de saber ben dos mecanismos que se poñen a disposición da trama, da palabra, para crear a ilusión.

Lembro a miña estupefacción a primeira vez que me aconteceu isto, os meus desexos de “sinceridade”, as palabras que me rondaban: verá, pero este personaxe non existe, ou non existe exactamente así…. pero de inmediato sentín que na miña profesión esa resposta non tiña cabida, que a ilusión debía continuar.

Isto fíxome reflexionar moito sobre a “verdade”. Se é verdade na literatura trascéndeme a min e á propia obra, o destino do personaxe cobra vida en cada lector, que o fai seu. É verdade o interese que o lector sinte, a preocupación no rostro de quen me pregunta.

E sen embargo non puiden evitar sentirme algo traidora ao non  contar a “realidade” en termos obxectivos.

Os lindes, a fronteira que saltamos de liña en liña, de palabra en palabra, cando escribimos, iso protéxenos, fainos menos vulnerábeis. Permite desdebuxar a altísima exposición de quen escribe.

Hai algo que sempre me chamou a atención nesas novelas, tamén filmes, que advirten ao comezo que o que se vai relatar está baseado en feitos reais. Pregúntome se a nosa reacción é distinta, se a empatía que sentimos, a conexión que establecemos é “máis real”, se o impacto é maior.

[E miro de esguello outro interesante asunto no que hoxe non podo determe como quixera, o estatus da invención/imaxinación a respecto da realidade.

E agora, que xa é tarde, decátome de que deixei atrás o tema do que hoxe quería ocuparme, a relación entre a literatura e a intimidade]

Pero se entras, se confías na palabra do autor, se te entregas, daquela, que diferencia hai entre saber que Ana Karerina foi unha personaxe histórica ou non?  Entre saber se quen fala nalgún poema de Olga Novo levou a alindar as vacas e sentiu o bafo quente do vacún no colo?

Para min ningunha. Son das que asina o pacto antes de abrir a primeira páxina.

Advertisements

2 Comentarios so far
Deixar un comentario

Encántame a túa entrada Dores, espero que meu blog chegue a ser algún día como o teu.

Yanca

Comentario por Yanca

:D Agradecida Yanca polas palabras. Desexando mergullarme no teu moitoquesaber!! Un beixo

Comentario por dorestembras




Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s