Sucos: blog de Dores Tembrás


Ridículo
03/07/2010, 22:51
Filed under: misc, Palabra

Levo uns días pensando nisto. O meu pequeno de dous anos está nun momento de fascinio coa pintura. Mamá queo pintar, collo un papel, si? Colores, vale?. Acuaguelas, pinturas, si mamá, si? E pinta e pinta, e fai caracois e vermes sobre todo.

Hai algo máis dunha semana na Tate Britain, el no seu carro, papel e cores en man, garabateando, feliz, alí no medio da colección de Turner.

Hai arredor dun mes que asistín ao III Encontro de pintores e poetas que se celebra en Culleredo anualmente. O reto era que os poetas pintasemos algo. Paralizada. Por que? Polo medo ao ridículo? Como pintar entre pintores?

A experiencia foi boísima porque me fixo preguntarme: en que momento perdemos a naturalidade para enfrontarnos a un papel e pintar? En que momento decidimos que o que pintamos non serve? En que momento somos conscientes do ridículo?

E alí, na Tate Britain, o cativo, serio, formal ponse a cantar ondiñas veñen… e sinto que el aínda non, que o ridiculo (rideo, risum, ridículo: aquilo do que se ri) aínda non.

Daquela agora volvo ás acuaguelas por el, e penso nos anos que fará que non pinto con elas, 23? 24? E  volvo porque el me pide, mamá unha casa, faille a portaaaaaaaaaaaaaaaa, e agora un can (señor e como pinto eu un can, se non sei!!!) Pero da igual porque el ve un can onde só hai un mamarracho, velaí o ridiculo de quen xulga, na palabra: mamarracho. El non concibe que a súa nai non saiba pintar. El espera de min a naturalidade coa que el enche papeis (fascinada no momento en que da o debuxo por rematado e comeza outro, como decidirá iso?)

E mamá pinta, volve pintar, porque el non a fai sentir ridícula.



Lindezas de Ortega y Gasset
09/06/2010, 21:46
Filed under: misc, pensamento

Hai uns días rematei Estudios sobre el amor, de Ortega y Gasset. O certo é que di algunhas cousas que me pareceron interesantes, mesmo reveladoras.

Pero nesta ocasión non quería falar delas. Quería falar das outras, desas lindezas que adica á muller (ás veces o varón tampouco fica ben parado) e que marquei con post-it fosforescentes e frechas de lápis. Si, o conxunto de estudos é dos anos vinte, pero non deixa de abraiarme que un pensador apunte comentarios tan, tan, digamos… primitivos?? Non sei se este calificativo se axusta ben ao que quero expresar….

Hai na súa ollada sobre a muller, entre moitos outros prexuizos, unha idealización molesta, polo irreal, polo paralizante.

Non me resisto a compartir algúns deles:

“El fuerte de la mujer no es saber, sino sentir.”

“Así ocurre que esa intuición suele darse relativamente más en la mujer que en el hombre, al revés que el don del intelecto, tan sexuado de virilidad.”

“La mujer enamorada suele desesperarse porque le parece no tener nunca delante en su integridad al hombre que ama. Siempre le encuentra un poco distraído, como si al acudir a la cita se hubiese dejado dispersas por el mundo provincias de su alma. Y, viceversa, al hombre sensible le ha avergonzado más de una vez sentirse incapaz del radicalismo en la entrega, de la totalidad de presencia que pone en el amor la mujer.”

“Por eso quien haya observado con algún cuidado el alma femenina pondrá en duda, como suceso normal, el entusiasmo erótico de la mujer por la belleza masculina. Y hasta puede predecirse qué tipos de mujer serán la excepción a esta regla. Helos aquí: primero, las mujeres de alma un poco masculina; segundo las que desde luego han practicado sin limitaciones vida sexual (prostitutas); tercero, las mujeres normales que tienen tras de sí una vida sexual plenamente ejercitada y llegan a la madurez; cuarto, las que por su constitución psicofisiológica vienen al mundo dotadas de “un gran temperamento”.”

“En la mujer -cuando no es masculina-, la imaginación suele ser paupérrima, y a este defecto conviene atribuir en buena parte la honestidad habitual de la hembra humana.”

“Digámoslo con toda crudeza: a la mujer no le han interesado nunca los genios, como no fuera per accidens; es decir, cuando a lo genial de un hombre van adyacentes condiciones poco compatibles con la genialidad. Lo cierto es que las calidades que suelen estimarse más en el varón para los efectos del progreso y grandeza humanos no interesan eróticamente a la mujer.”

Todo o que eu poda engadir, sobra.



Memoria
06/06/2010, 09:41
Filed under: misc

Tiña escrito un post sobre a memoria (que  é medio así, traidora): o sillín dunha motocicleta vella, unha caixa de Flanín. Pero ao final todo eran tópicos, o paso do tempo, bla bla bla.

Borreino.

E é que o resultado destas olladas ao pasado sempre é o mesmo: unha remata tendo cinco anos e mirando oblicuo aos obxectos.



Silencio no vagón 3
27/04/2010, 23:01
Filed under: misc

Os trens. Algúns saben que son devota deste medio de locomoción.  Si, algo ten que ver o Murder on the Orient Express de A. Christie, El gallo de hierro de Theroux (que recomendo encarecidamente aos que teñan interese na literatura de viaxes, e en especial por China) e o último anuncio de Chanel nº 5.

(Si, tamén as ducias de triángulos diminutos que quedan no chan do corredor tra-lo paso da revisora, que sempre me saúda amábel, mentres lle extendo o billete.)

Pero o certo é que o tren,  dende aquela primeira viaxe que fixera na escola, para ir ata Ferrol ou así, deixoume fascinada. Ir sentada e mirar pola fiestra: as casas, as hortas, os ríos, as piscinas con auga verde, os hoteis, as zonas industriais, as canteiras, as obras, os tuneis, as ovellas, os campos segados, os tractores en silencio, a muller de negro que vai para o médico, tan cedo, entre a xeada.

E despois, dependendo da hora á que o tomas (esta expresión é deliciosa: tomar o tren) a paisaxe sempre distinta. Últimamente teño a sorte de coller o tren a miudo. Segue a ser todo un acontecimento, conserva tódolos ecos daquela excursión primeira, incluida certa excitación ao chegar á estación (outro día falarei das estacións), buscar o vagón, o asento. E aquí, claro, tódalas manías, coma se dun rito se tratase. Sempre ventanilla, no sentido da marcha, sen acompañante. E si, no tren non leo, nin miro revistas, nin aproveito para traballar. No tren vou.

E nas últimas ocasións esta experiencia viuse terribelmente modificada.  Porque no vagón un grupo de excursionistas excitadísimas falaban en alto (é un xeito de dicir que berraban) e amargáronme a viaxe prácticamente ata Vigo. Algunha xente miraba para elas incómoda, outros lían a prensa e murmuran de cando en vez. Chegou un momento no que fixen un comentario en voz alta. Nada, coma se non o fixera. Noutra ocasión un home vendo un filme no portátil sen cascos.

Necesidade de que se acondicionen vagóns nos que o silencio sexa a condición para o acceso. É certo, non todo o mundo quere ir no tren, outros len, traballan, clarifican a mente, pensan poemas ou a lista da compra, pero todos desexamos  silencio. E para os grupos ou as persoas ás que non lles importe o ruido sempre quedarán o resto de vagóns.

Levo unhas semanas con esta idea do vagón silencioso. E hai uns días un amigo comentoume que nalgúns países xa existe. Lóxico. LÓXICO.

Estou pensando nas medidas de promoción da idea aquí, quizáis autocolantes, un bon slogan:  Silencio?  No vagón 3O silencio agárdate no vagón 3 ou Vén, hai silencio para ti. No vagón 3.  E a miña mente xa se deleita imaxinando as persoas que iríamos nel….



Rayuela infinda. Lois Pereiro I
02/02/2010, 15:00
Filed under: artigo, Literatura, misc

Advirto que este post será caótico. Advirto que mentres tecleo non sei nin como contar o que quero contar.

Comezo polo principio, por Lois Pereiro.

(Pero, para ser honesta, isto que hoxe escribo tamén está relacionado cun artigo que lin sobre o estado da cultura galega (como non lembro nin o nome do escritor nin o xornal, teño que consultar o blog do editor Manuel Bragado, Brétemas, porque era alí onde recomendaban o ditoso artigo. Pero non, non está aí, debeu ser unha entrada do editor no facebook; tampouco. Pois como para lembrar quen recomendaba ese artigo hai 2? 3 días? Nun blog, no facebook? É o mesmo, sigo porque senón non vou contar nunca o que pretendía. Máis tarde probarei no blog Cabaret Voltaire, ao mellor era aí…) O que pasa é que nese artigo o autor falaba de autocompracencia e mediocridade, de falta de universalidade da cultura galega, da necesidade de  internacionalizarse, etc. Pareceume unha opinión calquera, sen argumentacións, falar por falar. Botar a lingua a pacer.

Pero o conto é que me molestou.)

Continúo.

Levo unhas semanas con Poesía última de amor e enfermidade a voltas. Lois Pereiro, ese poeta de culto dos oitenta. Magnífico, devastador. E ando algo ensimesmada (nótese que emprego o termo con toda a aleivosía) lendo e relendo, e pasa que quixen interesarme polas referencias que fai o poeta monfortino á literatura universal neste poemario. Unha rayuela infinda na que ando extraviada dende hai días. E como exemplo un par de botóns:

Nerval. Lois Pereiro cita a Nerval. Isto lévame a recuperar algúns poemas, e reviso a súa biografía, e descubro a súa pertenza ao clube dos Hachisianos, e detéñome na súa vida de excesos e namoramentos, e penso na Aurelia, e leo completo o soneto O desdichado, que cita Pereiro. Ademáis consulto unha ponencia sobre a influencia de Nerval na poesía de Lois Pereiro, que, por moi extraordinario que lle pareza ó autor do artigo, está incluida nunhas actas da Universidade de Santiago de Compostela (aforro calificativos para esta institución de recoñecido valor intelectual e universal).

Bernhard. Outro botón. Pereiro cita en dúas ocasións ao escritor austriaco Thomas Bernhard. E eu, confeso, non lin nada de Bernhard. Asi que é Pereiro o que me leva da man ata el, citando uns versos conmovedores. E volta a comezar. Busco información do escritor, e vexo fotos, e a escasísima entrada da wikipedia que aínda me da ganas de saber máis. E daquela, coma un oasis aparece unha entrevista brutal, magnífica que lle fan ao escritor en 1987, dous anos antes de morrrer. A entrevista, xa o dixen, non só é interesantísima, senón que lela é un verdadeiro pracer. Dous libros encargados, poesía e novela, que chegarán para a semana.

Podería seguir, porque a Poesía última contén máis de 25 referencias a poetas, escritores, un compositor de música, un director de cine, mesmo un físico, todos eles figuras indiscutíbeis da cultura universal. Unha Rayuela infinda da que non quero saír, que non deixa de facerme saltar (neste estado de éxtase, anuncio Rayuela dentro da Rayuela, porque Pereiro está sendo un verdadeiro catalizador).

E é unha mágoa, porque escribo todo isto para xustificarme, para demostrarlle ao autor  do artigo (lembro que o apelido era galego, pero escribía en español…) que nin sequera vai ler isto, que está completamente errado, e que faga o favor de documentarse algo, de ler. Comprobará que a literatura galega é un caleidoscopio riquísimo. Unha casiña da rayuela con tantas posibilidades como as demáis. Nin máis. Nin menos.



As trampas do pasado
28/01/2010, 11:26
Filed under: creación, misc

Por mor dun proxecto no que estou, hai uns días tiven que consultar uns apuntamentos da carreira. Só pensalo xa me metía medo. Subir ao faiado e mirar nesas caixas de froita cheas de carpetas e cadernos. Máis que medo, pánico. O que acontece con estes flash-back, aos que son adicta, é que nunca sabes como vas baixar do faiado, se pletórica ou deprimida. Alí está a miña vida en formol.

Subo coa intención de consultar os apuntamentos pero, para chegar a eles, antes teño que apartar a caixa da cociña smooby, a bolsa plástica coas nancys, os sacos de roupa dos anos 80, aquelas botas de goma vermellas do número 27 roidas por un can, as caixas cos adornos de nadal… e ata un bombo do ariel dos anos 70. Pero non hai tempo para melancolías, concéntrate nas caixas dos apuntamentos.

O que acontece é que enriba de todo están os arquivadores do instituto (hoxe non me permito falar das caixas coas fichas de párvulos, os primeiros cadernos de caligrafía, as guías de lectura con esa letra sublime ma-ma me mi-ma).
Non me resisto e miro os apuntamentos do instituto primeiro, hai máis de quince anos daquilo. Teño a mesma letra, case. Xa usaba post-it compulsivamente, atopo fotocopias de poemas entre os cadernos,  recortes de prensa con monográficos de poetas, e os dossiers de filosofía tal e como os deixei a véspera de selectividade.
A sacudida é brutal, pasaron máis dunha ducia de anos, e no fondo sego a ser a mesma. Quero pensalo. Pensoo.

Se iso non fose abondo, esta semana no facebook, convídanme ao grupo da escola, San Francisco Xabier 1985-1993, 8º C (con foto de grupo incluida).
E aí si que estamos cambiados, as fotos, traidoras, que fan que queira anegar en formol aquela visión dos compañeiros coma  nenos que aproveitaban as sesións de flúor para facer das súas.

Tocada e afundida.
Unha tregua, si? E menos aleivosía.



Feliz nadal
25/12/2009, 12:30
Filed under: misc, poesia