Sucos: blog de Dores Tembrás


Silencio no vagón 3
27/04/2010, 23:01
Filed under: misc

Os trens. Algúns saben que son devota deste medio de locomoción.  Si, algo ten que ver o Murder on the Orient Express de A. Christie, El gallo de hierro de Theroux (que recomendo encarecidamente aos que teñan interese na literatura de viaxes, e en especial por China) e o último anuncio de Chanel nº 5.

(Si, tamén as ducias de triángulos diminutos que quedan no chan do corredor tra-lo paso da revisora, que sempre me saúda amábel, mentres lle extendo o billete.)

Pero o certo é que o tren,  dende aquela primeira viaxe que fixera na escola, para ir ata Ferrol ou así, deixoume fascinada. Ir sentada e mirar pola fiestra: as casas, as hortas, os ríos, as piscinas con auga verde, os hoteis, as zonas industriais, as canteiras, as obras, os tuneis, as ovellas, os campos segados, os tractores en silencio, a muller de negro que vai para o médico, tan cedo, entre a xeada.

E despois, dependendo da hora á que o tomas (esta expresión é deliciosa: tomar o tren) a paisaxe sempre distinta. Últimamente teño a sorte de coller o tren a miudo. Segue a ser todo un acontecimento, conserva tódolos ecos daquela excursión primeira, incluida certa excitación ao chegar á estación (outro día falarei das estacións), buscar o vagón, o asento. E aquí, claro, tódalas manías, coma se dun rito se tratase. Sempre ventanilla, no sentido da marcha, sen acompañante. E si, no tren non leo, nin miro revistas, nin aproveito para traballar. No tren vou.

E nas últimas ocasións esta experiencia viuse terribelmente modificada.  Porque no vagón un grupo de excursionistas excitadísimas falaban en alto (é un xeito de dicir que berraban) e amargáronme a viaxe prácticamente ata Vigo. Algunha xente miraba para elas incómoda, outros lían a prensa e murmuran de cando en vez. Chegou un momento no que fixen un comentario en voz alta. Nada, coma se non o fixera. Noutra ocasión un home vendo un filme no portátil sen cascos.

Necesidade de que se acondicionen vagóns nos que o silencio sexa a condición para o acceso. É certo, non todo o mundo quere ir no tren, outros len, traballan, clarifican a mente, pensan poemas ou a lista da compra, pero todos desexamos  silencio. E para os grupos ou as persoas ás que non lles importe o ruido sempre quedarán o resto de vagóns.

Levo unhas semanas con esta idea do vagón silencioso. E hai uns días un amigo comentoume que nalgúns países xa existe. Lóxico. LÓXICO.

Estou pensando nas medidas de promoción da idea aquí, quizáis autocolantes, un bon slogan:  Silencio?  No vagón 3O silencio agárdate no vagón 3 ou Vén, hai silencio para ti. No vagón 3.  E a miña mente xa se deleita imaxinando as persoas que iríamos nel….



Rayuela infinda. Lois Pereiro I
02/02/2010, 15:00
Filed under: artigo, Literatura, misc

Advirto que este post será caótico. Advirto que mentres tecleo non sei nin como contar o que quero contar.

Comezo polo principio, por Lois Pereiro.

(Pero, para ser honesta, isto que hoxe escribo tamén está relacionado cun artigo que lin sobre o estado da cultura galega (como non lembro nin o nome do escritor nin o xornal, teño que consultar o blog do editor Manuel Bragado, Brétemas, porque era alí onde recomendaban o ditoso artigo. Pero non, non está aí, debeu ser unha entrada do editor no facebook; tampouco. Pois como para lembrar quen recomendaba ese artigo hai 2? 3 días? Nun blog, no facebook? É o mesmo, sigo porque senón non vou contar nunca o que pretendía. Máis tarde probarei no blog Cabaret Voltaire, ao mellor era aí…) O que pasa é que nese artigo o autor falaba de autocompracencia e mediocridade, de falta de universalidade da cultura galega, da necesidade de  internacionalizarse, etc. Pareceume unha opinión calquera, sen argumentacións, falar por falar. Botar a lingua a pacer.

Pero o conto é que me molestou.)

Continúo.

Levo unhas semanas con Poesía última de amor e enfermidade a voltas. Lois Pereiro, ese poeta de culto dos oitenta. Magnífico, devastador. E ando algo ensimesmada (nótese que emprego o termo con toda a aleivosía) lendo e relendo, e pasa que quixen interesarme polas referencias que fai o poeta monfortino á literatura universal neste poemario. Unha rayuela infinda na que ando extraviada dende hai días. E como exemplo un par de botóns:

Nerval. Lois Pereiro cita a Nerval. Isto lévame a recuperar algúns poemas, e reviso a súa biografía, e descubro a súa pertenza ao clube dos Hachisianos, e detéñome na súa vida de excesos e namoramentos, e penso na Aurelia, e leo completo o soneto O desdichado, que cita Pereiro. Ademáis consulto unha ponencia sobre a influencia de Nerval na poesía de Lois Pereiro, que, por moi extraordinario que lle pareza ó autor do artigo, está incluida nunhas actas da Universidade de Santiago de Compostela (aforro calificativos para esta institución de recoñecido valor intelectual e universal).

Bernhard. Outro botón. Pereiro cita en dúas ocasións ao escritor austriaco Thomas Bernhard. E eu, confeso, non lin nada de Bernhard. Asi que é Pereiro o que me leva da man ata el, citando uns versos conmovedores. E volta a comezar. Busco información do escritor, e vexo fotos, e a escasísima entrada da wikipedia que aínda me da ganas de saber máis. E daquela, coma un oasis aparece unha entrevista brutal, magnífica que lle fan ao escritor en 1987, dous anos antes de morrrer. A entrevista, xa o dixen, non só é interesantísima, senón que lela é un verdadeiro pracer. Dous libros encargados, poesía e novela, que chegarán para a semana.

Podería seguir, porque a Poesía última contén máis de 25 referencias a poetas, escritores, un compositor de música, un director de cine, mesmo un físico, todos eles figuras indiscutíbeis da cultura universal. Unha Rayuela infinda da que non quero saír, que non deixa de facerme saltar (neste estado de éxtase, anuncio Rayuela dentro da Rayuela, porque Pereiro está sendo un verdadeiro catalizador).

E é unha mágoa, porque escribo todo isto para xustificarme, para demostrarlle ao autor  do artigo (lembro que o apelido era galego, pero escribía en español…) que nin sequera vai ler isto, que está completamente errado, e que faga o favor de documentarse algo, de ler. Comprobará que a literatura galega é un caleidoscopio riquísimo. Unha casiña da rayuela con tantas posibilidades como as demáis. Nin máis. Nin menos.



As trampas do pasado
28/01/2010, 11:26
Filed under: creación, misc

Por mor dun proxecto no que estou, hai uns días tiven que consultar uns apuntamentos da carreira. Só pensalo xa me metía medo. Subir ao faiado e mirar nesas caixas de froita cheas de carpetas e cadernos. Máis que medo, pánico. O que acontece con estes flash-back, aos que son adicta, é que nunca sabes como vas baixar do faiado, se pletórica ou deprimida. Alí está a miña vida en formol.

Subo coa intención de consultar os apuntamentos pero, para chegar a eles, antes teño que apartar a caixa da cociña smooby, a bolsa plástica coas nancys, os sacos de roupa dos anos 80, aquelas botas de goma vermellas do número 27 roidas por un can, as caixas cos adornos de nadal… e ata un bombo do ariel dos anos 70. Pero non hai tempo para melancolías, concéntrate nas caixas dos apuntamentos.

O que acontece é que enriba de todo están os arquivadores do instituto (hoxe non me permito falar das caixas coas fichas de párvulos, os primeiros cadernos de caligrafía, as guías de lectura con esa letra sublime ma-ma me mi-ma).
Non me resisto e miro os apuntamentos do instituto primeiro, hai máis de quince anos daquilo. Teño a mesma letra, case. Xa usaba post-it compulsivamente, atopo fotocopias de poemas entre os cadernos,  recortes de prensa con monográficos de poetas, e os dossiers de filosofía tal e como os deixei a véspera de selectividade.
A sacudida é brutal, pasaron máis dunha ducia de anos, e no fondo sego a ser a mesma. Quero pensalo. Pensoo.

Se iso non fose abondo, esta semana no facebook, convídanme ao grupo da escola, San Francisco Xabier 1985-1993, 8º C (con foto de grupo incluida).
E aí si que estamos cambiados, as fotos, traidoras, que fan que queira anegar en formol aquela visión dos compañeiros coma  nenos que aproveitaban as sesións de flúor para facer das súas.

Tocada e afundida.
Unha tregua, si? E menos aleivosía.



Feliz nadal
25/12/2009, 12:30
Filed under: misc, poesia



Lingua in-out
25/06/2009, 18:53
Filed under: Lingua, misc

O último día in London íamos falando por unha tenda cando un home, perto de nós, exclamou: Que bién suena eso! Nós virámonos cara a el: Gallegos, no? Si. Mirámonos uns instantes, e preguntamos: Ti tamén és galego? Si, soy de Pontevedra.

Despois, no taxi, pensaba noutra noite camiñando por Göteborg, un home que pasou a carón de nós díxonos: Vaivos coller o frío. Miramos para el, a pregunta sobraba: É galego? Son, son de Celanova, terra de poetas. Pouco máis lembro da conversa que se produciu a seguir, si que falamos de Celso Emilio Ferreiro e da nosa estadía por terras suecas.

Despois destes encontros, sempre a mesma sensación no corpo, a ledicia de recoñecérmonos, a identidade inherente á lingua, a ligazón á terra, e todo ficaba dito.



entrevista no Galicia Hoxe
07/06/2009, 23:46
Filed under: misc, poesia, Pouso

Publicouse onte a entrevista que me fixo Lupe Gómez para o Galicia Hoxe. Agradézolle moito as súas preguntas e todos os mails e sms que intercambiamos durante estes días. Foi un verdadeiro pracer, espero que sexa o primeiro de moitos encontros.  Cando recibín a súa proposta foi unha sorpresa: a tecnoloxía ten estas cousas, nunca ninguén me pedira unha entrevista por sms. E de súpeto pensei: Lupe Gómez poeta, Pornografía, Fisteus era un mundo, a correspondencia con John Berger (envexada ata a médula). Lupe deume a posibilidade de pensar en moitas cousas, algunhas estranas, outras que desexaba dicir, outras que  quedaron ditas pero non sairon. Cantas preguntas sobre o fume, e os poemas, e o libro; e foi tan bonito que alguén coma ela lera o poemario e quixera saber tantas cousas e contalas. Obrigada.



intimidades
04/06/2009, 15:10
Filed under: misc

Hoxe púxenme a pensar na palabra intimidade, íntimo, intimus: INTERIOR. Pensei no necesario de que existise, a posibilidade de ser no adentro. Pero a intimidade é tamén ocultarse dos outros, dos ollos que non queremos que nos vexan, dos que queremos preservar un espazo, un tempo. Cando penso en intimidade case sempre vexo unha casa, un cuarto; non un espazo aberto, unha eira, ou unha fraga e, sen embargo,  aí tamén é posible.

Cantos collen na intimidade? Un?, dous?, catro?, mais de dez?, menos de vinte e tres?. Pensei nos diferentes tipos de intimidade dependendo do número de persoas que participen nela, do grao superlativo que adquire canto menor é ese número, dos matices que acepta. Do que escasea. Pensei na complicidade inherente á intimidade.

E mentres escribo isto tecleo: é preciso tempo para que a intimidade se dea? Ou pode suceder con alguén que acabas de coñecer?

Intimar, intim(id)ar, intimidades, interno, interior

Momentos íntimos para respostarme: soa, con outra persoa, con outras parellas de amigos, a intimidade da familia. Ata aquí as cotas máis altas.

Reunións de máis de oito persoas, encontros con extranos, multitudes. Pouco ou nada de intimidade.

E agora seguirei agochando  intimidades entre os sucos, poñéndoas a proba cos descoñecidos,  sorprendéndome, ocultándome dos outros ollos.



cartas-mails-paquetes
02/06/2009, 16:35
Filed under: misc, petit trèsor

Días en que recibes unha carta-mail-paquete, xusto cando xa non contabas, cando o buzón medio se ría de ti, mirando mirando mirando. E daquela chega, e pasa que esa porta a medio abrir sálvate dun día que te miraba de esguello.

É coma esa froita que gardas para cando todo está no seu lugar, a mellor das laranxas para a sede máis xusta.

Amigo que non me lerás, porque non sabes, coma ti dis, imaxino que imaxinas os pedazos, a couza, o recendo entrándoche amodo, tan lonxe, non si?

Esas palabras sálvanme, e deixanse reler ata o infindo, e non se cansan, de cada vez son máis lindas e máis cómplices, ata que estoupan en confetti.

Que sorte atopalas no buzón, xusto esas que se me agochaban, esas que non unen o pensamento co acto, nin falta que fai, como diría Pizarnik (ou son eu que quero falar por Pizarnik?)

Non hai madalenas abondo para agradecer ese encontro fascinado, só podo comparalo ás primeiras cereixas do verán, ao recendo que anuncia a vendimia, ao momento no que comezas o poema.



Fernando Agrasar: Introducción al conocimiento de la arquitectura
20/05/2009, 12:21
Filed under: misc, presentacion

Recolle Fernando Agrasar que escribe Vittorio Gregotti sobre o concepto de proxecto:

“Non creo que se poda falar de proxecto sen falar de desexo. O proxecto é o xeito con que tentamos satisfacer un desexo noso. Nembargantes, a palabra proxecto leva implícito un senso de distancia entre o desexo e a súa satisfacción.(…) Dende o punto de vista da arquitectura, o proxecto é o modo de organizar e fixar arquitectónicamente os elementos dun problema. (…) A arquitectura encóntrase, dende este ponto de vista nunha situación un tanto especial. A complexidade técnico-económica dos factores que concorren na súa formación é tal que fan precisa unha previsión detallada dos elementos do proxecto: básicamente a gran distancia que media entre desexo e a súa satisfacción.” GREGOTTI, Vittorio, Il territorio dell’architettura, Feltrinelli, Milán, 1972.

Ésta é unha das moitas citas textuais que atopamos no libro Introducción al conocimiento de la arquitectura. Tiven a sorte de que Fernando Agrasar, arquitecto e autor do libro, me convidase a lelo para participar na presentación do mesmo xunto con Jérôme Lecat, Xan Mosquera, José Manuel Peña Serna e Pilar Seoane, que terá lugar hoxe ás 20:00 no Colexio de arquitectos (Federico Tapia, 62).

DESCUBERTAS. Así definiría o meu encontro co libro, eu que son allea  á disciplina, descubrín que nunca tivera a oportunidade de achegarme a ela. Estes días pensei na importancia da adquisición dunha cultura arquitectónica dende a nenez, as repercusións que isto tería na sociedade, a urxencia de posuir as ferramentas necesarias para mirar arredor.

Onte, na rolda de prensa, un arquitecto convidado, Jérôme Lecat, dixo algo que me conmocionou, e parafraseo: a arquitectura condiciona o noso xeito de pasear, os nosos encontros…

Este libro ofrece iso, as ferramentas necesarias para achegarse á arquitectura, nocións básicas e complexas que permiten ver/mirar de xeito distinto, definicións necesarias que me fixeron tomar consciencia dalgúns prexuizos, pero tamén da importancia que ten que a sociedade adquira unha cultura arquitectónica para que algunhas cousas muden.  E si, non todo o que se constrúe é arquitectura.



Quen anda aí?
18/05/2009, 20:19
Filed under: misc

Son nova nisto, apenas hai dous meses que camiño entre os sucos, e cando publico un post sempre teño a sensación de que non hai ninguén aí, sinto que boto as palabras ao pozo de Alicia. Imaxino os comentarios caendo, rozando as tazas de té, os zapatos, os libros suspensos no ar, incluso un abrelatas enferruxado.

Así, a sorpresa é maiúscula, cando alguén que non coñezo, que me que me acaban de presentar, ou que perdera de vista hai anos, dime que viu o meu blog, ou o que é peor, que o segue.

Ohhhh, xusto nese momento sei que estou vermella, e inmediatamente penso en tódalas cousas que escribín, nas posíbeis grallas, nas incoherencias, nas intimidades, ai!!! de verdade que eu non debería, non debería.

Pero esa persoa, alguén moi amábel, fai referencia a calquera anécdota e di: que lindo comentario, que emotivo, e eu xa quedo paralizada de todo, abraiada.

E si, hoxe quero agradecer a tódolos habitantes do meu pozo de Alicia, eu non sabía que existíades, pero ando a descubrirvos desconcertada e feliz.