Van aló quince días, pero négome a deixar de facer uns apuntamentos daquela tarde magnífica no Centre de Cultura de Dones Francesca Bonnemaison. Foi Marta Font, investigadora da UAB e organizadora do evento quen me convidou. Pero tamén estaba Helena González, anfitriona e cicerone inigualábel.
A suxerencia non podía ser máis atractiva. Partir do verso de Pizarnik: He dejado mi cuerpo junto a la luz. A proposta: unha conversa coas poetas Rosa Font e Silvia Bel. Pero había máis, dende o Centre Dona i Literatura convidávasenos a levar unha autopoética na que o corpo.
Estas propostas brindan, ás veces, esa oportunidade de mirarnos case dende a esquizofrenia. De avaliar a propia poética. É unha reflexión que sempre conduce a portas insospeitadas.
Do exercicio íntimo á lectura pública. E sempre, sempre, a voz sorprendida na intimidade que nos desvela. Porque na preparación do encontro, mentres escribía aqueles cinco folios de autopoética, estaba aquí, no meu estudio, a soas coa miña voz. E non tiñan demasiada importancia as frases miradas polo fondo, con microscopio. Pero alí, naquel cuarto lavanda, no calor da tarde, ante un público case completamente feminino, atentísimo, o pudor. Ou outra cousa semellante pudor. Quizáis a palabra obscenidade adquira aquí un sentido completo. Pero a que tanta sorpresa? Iso é a escrita, non?
Marta Font preparou unha presentación impecábel, escudriñando cada unha das nosas poéticas, revelando algúns dos fíos que nos unen ás tres convidadas. É precisa e profunda na palabra coma só os grandes críticos. E eu fico arroibada e agradecida ante as súas descubertas.
Foi unha tarde de complicidades versadas, de paralelismos literarios, de procuras.
Un luxo.
ti xa sabías
e fixeches que enxertar
se convertese
na cicatriz herdada
que os meus pés pisaran a uva
era só a excusa
para aprehender o prodixioso
como por casualidade
Non puido haber mellor regreso.
Un amigo ben querido envioume esta reseña que o crítico Vicente Araguas sacou d’O pouso do fume no Diario de Ferrol o pasado mes.
Si, si, si. Feliz e agradecida de novo.
Confésovos: léronme esta reseña por teléfono, o sábado, cedo. Antes de que puidese velo n’ A Voz de Galicia.
Miguel Sande leo o teu artigo, e aí o pouso, entre Callejeros Viajeros, Buenafuente, as festas do pobo veciño e W. Benjamin, vivo. Todo para saber da marca, da cerimonia final, íntima: deixarse espir. Por sorte para min o pouso seguía no andel a segunda vez.
Miguel Sande hai algo que non podo deixar de agradecerte: ese querer abrir os adxectivos a navalla, que o saibas, como fago eu cos nísperos primeiros, aínda verdes.
Aquí vos deixo a crítica que X. Manuel Eyré publicou do meu poemario (hai xa moito, no mes de abril) no xornal A Nosa Terra. E tamén un par de entradas relacionadas no seu blog Ferradura en Tránsito: a primeira na que sinala a achega ao libro, e outra na que disecciona o poema do redondel (fascinada coa súa lectura).
Feliz, feliz.
E premo no play sen saber ben, e aparece a voz, que sabe, porque leu, que sabe, porque ela tamén na fiestra, noutra claro, pero mirando entre as contras. Non todo o mundo mira por entre as contras. Pero ela sí.
Ela lida e relida dende hai tanto. E cando lle digo que son fan deixa rir á nena, porque son fan. Xa sabes.
Isto de estar tan conectados co mundo é así, medio estrano. Fai que mentres leo uns poemas seus, a vexa co seu punto verde no facebook, que raro pode ser todo. E anoto palabras sobre as imaxes, sobre os seus poemas, sobre a poética.
E doulle a play, again, para celebrar o encontro. Diso falo no meu caderno:
“Ás veces acontece iso, que todo o que escrebe un autor, chega, funciona, fascina.
Non se trata de expectativas, é algo máis fondo, é un recoñecerse, ten algo do ENCONTRO do que fala Deleuze, que se da coa obra de arte.
A pesar da distancia, das distancias, escoito, leo a Lucía, e aí POESÍA. Unha honestidade feroz coa palabra.
Unha serie de fíos que me falan do que non son, ou si, do que perdín, ou ao que non chegarei.
Lucía Aldao conta, conta e volve sobre sí para seguir contando.
E hai unha poética que se fortifica en cada texto.
POETA.”
E daquela, ela, que non sabe, envía este agasallo, un poema para unha voz e a canción deliciosa.
Son eu agora, a que ri coma unha nena. Feliz. Obrigada.
O xoves levei o pouso ao Instituto de Elviña. Ao que foi o meu instituto. Entro, despois dunha década, e vexo á bedel, que me recoñece, á que saúdo, e toda a nostalxia no xesto. E alí, xusto alí, Pepa (A PROFESORA de lit. galega) e sí, pasou o tempo, pero podería ser que non, e unha ledicia atroz recuperada nas xemas dos dedos que a abrazan.
A sala de profesores, os mestres que están e os que non.
E lévame da man, ela, coma sempre, ata a biblioteca. Alí os exemplares do pouso nas mesas, e os rapaces e rapazas que teñen preparada a lectura dun manifesto sobre a literatura, sobre os libros. Emocionante. E aplaudo coma se a verdade da palabra acabara de abrollar daqueles asentos.
Somos o que xa eramos aos doce.
Descúbrome falando de poesía, da lectura, do meu proceso de escrita, das obras que me marcaron a ferro, dos mestres que alentaron, a chave das noces, e toda a vangarda.
Hai naqueles rostros a intensidade de quen le con devoción, de quen agarda pola seguinte páxina. E como estou na casa, as confidencias sucédense, coma se estivera a debullar fabas.
Papel calco desa impronta.
Bébeda de adolescencia, das preguntas lúcidas e os comentarios atentos, que poñen a proba algunhas das reflexións. Emocionada ao saberme alí, naquela biblioteca, onde tantos días. E sei que durante un par de horas a palabra para eles, para min. Aquí un post que fixeron sobra a visita.
Sinaturas en camiseta e papeis diminutos.
E o libro de fotos -os poemas en branco e negro- que agora conta cunha nota a lápis na primeira páxina: “Agasallo dos alumnos do Clube de lectura do Instituto Elviña. Maio 2010. Inesquecíbel Pepa e os rapaces!!”
Agradecida na emoción e feliz pensando no vindeiro encontro.
Hoxe fai un ano que o pouso saía á luz.
Un ano, tantas cousas. Pero hoxe só podo voltar agradecer. O día da cea das letras foi coma unha celebración anticipada.
E si, todo o que segue son tópicos, pero non por iso menos verdade.
Non imaxinaba cando lle entregaba as últimas probas a Miguel Anxo Fernán Vello o que sucederíaco poemario. É máis, durante ese ano de escrita, vendo medrar ao meu recén, os dous no salón, el na mantiña, eu cos poemas a voltas, non sospeitei que algo disto podía acontecer.
O pouso tivo sorte dende o minuto cero, primeiro por contar con un editor exquisito. Con dúas madriñas de excepción, Teresa Seara e Eva Veiga. Con unha obra magnífica para a capa, feita por Manuel Suárez. E por suposto polo apoio incondicional dos meus (familia, amigos); pero non, chamemos ás cousas polo seu nome, apoio non, amor. Porque o pouso é só un eco do que as xeneaolxías que me preceden me deixaron. E si, a maioría dos textos aluden a pequenos-fundamentais actos de amor.
Si, si, si, adicta ao pasado.
Hai dúas razóns que explican por que escrebo e que están por riba de tódalas demáis. A primeira porque non podería deixar de facelo. E a outra porque ese estalido sublime da comunicación escritor-lector, emisor-receptor -o encontro- é do mellor que che pode acontecer na vida.
Daquela a tódolos agradecimentos aqueles, que escribía hai un ano, hoxe sumo a tódalas persoas ás que o pouso me levou. Persoas que chegaron para quedarse. Persoas descoñecidas que nalgún momento se achegaron para facerme saber que o pouso, o pouso. Persoas que me descubriron o seu propio marmelo sanador, propietarios de desnatadoras sen uso, algunha adolescente falando das cuncas de cerámica chinesa e as cereixas nun pub calquera, a deshora, ou esa muller que o venres, despois do encontro, di en voz alta que ela tamén é a nena do río d’abaixo.
E así, así agradezo a oportunidade de terlle rendido a única homenaxe posíbel a ela, á do matriarcado anónimo, á que fixo do zurcido emblema, á da mirada sabedora, á que agardou embarradas as medias, á que me ensinou coa súa resistencia como desafiar a gravidade.
Un ano de pouso e digo, a peito descuberto, que foi algo extraordinario.
Compartilo, unha das mellores cousas da miña vida.
Este venres 23, día do libro, ás 17:30 terá lugar no Forum Metropolitano, na sala Marilyn, un encontro-charla-lectura arredor do pouso. Non vai ser unha presentación ao uso, quero que sexa algo máis.
Esa tarde prometo marmelo, muiño, memoria, amarotes e poñer do revés o conto da leiteira.
Ata entón.
