Con motivo da celebración do 25 Aniversario do CEIP Rosalía de Castro fun convidada a falarlles aos rapaces de 3º ciclo de primaria sobre o proceso de escrita, sobre como crear historias e construir poemas.
Foi unha mañá linda. Chegar ao centro, ficar marabillada mirando para as paredes nas que estaban pendurados os traballos das distintas aulas, as fotos dos máis pequenos ilustrando un poema de Rosalía de Castro, os cartaces gañadores do día das letras. Admirarme co traballo que leva a cabo o equipo docente nos distintos niveis.
O paseo polo centro remata na exposición conmemorativa do 25 aniversario. Emocionante. De seguida me contaxio do entusiasmo do director Jesús J. Celemín, que me fala dos comezos da escola, que me ensina as fotos do alumnado que pasou por alí ao longo destas décadas.
Pouco despois xa estou a falar na biblioteca, contando como comecei a escribir, que fago para construir o poema. Foi un encontro divertido e inspirador no que a rapazada fixo intervencións de moito interese. No que falamos de obxectos queridos, das historias que nos gustaría escribir. E así mudamos os finais dos contos clásicos e inventamos historias sobre a botella chegada de Paris. E nun desvío delcioso chegamos ás cereixas, aos peizoques.
De súpeto, a petición dun poema. E os aplausos máis espontáneos que me rinden.
Unha mañá na que seguir fascinándome co nivel das aportacións das rapazas e rapaces de 5º e 6º. Unha cita que rematou en flor e cunca. Fico tan feliz e agradecida.
Parabéns a todo o persoal que compón o Rosalía de Castro por estes vintecinco anos! Eles alentan e forman os soños do noso futuro.
Desexando voltar.
O pasado día 4 voltaba ao Instituto Elviña, envolta de frío, de grafitis e versos para compartir co alumnado de 1º de bacharelato.
Os profesores, algúns vellos amigos, a biblioteca eterna. E foi xuntar as mesas e as cadeiras, proxectar as imaxes na pantalla e saber que o que alí acontecía era só para nós. Un privilexio.
E aínda que unha queira entregar a palabra con esfuerzo aprendida, ás veces si e ás veces non. Pero alí, Neruda e Cortázar para remontar o mundo, e Vukusic, e Neorrabioso.
Entre o senfín de palabras, versos, listas, o temor a expoñerse, a ser revelado polos demais a través da sinatura: amiga, tabaco, comprensión, honestidade, fútbol, amorodo, a cor rosa, a pintura, recompensa, nada, vinganza, auga, ilusión, vacío, océano, nostalxia, alcohol, verde, ledicia, lume, rizos, empatía, beleza.
Sempre agradecida a Lois, Pepa, Charo (que ademáis fixo unha presentación xenial do día) e os titores implicados.
Sempre desexando voltar.
Teño escrito, noutras ocasións, sobor da importancia que teñen os obradoiros de poesía para min.
Cando son eu quen os conduce, como a posibilidade de achegar o poético a lectores que nun comezo se sinten distantes do xénero, pero tamén a lectores devotos ou inéditos. Sen dúbida o reto é maior canto maior é a distancia que os asistentes me din que sinten coa poesía. E sen embargo sempre o fascinio, a fortuna de que sexa a miña man quen abra a porta.
Cando son eu quen os recibe, como a posibilidade de seguir aprendendo outros xeitos ler.
Obradoiro tras obradoiro, xa sexan adolescentes, mozos que queren ser escritores ou adultos que deciden que desta si, que desta teñen tempo para atreverse a ler o que no pasado non, sempre unha ristra de prexuizos e tópicos que se confesan con máis ou menos pudor. E daquela unha faísca de carraxe apunta nos meus dedos.
En que momento a poesía non? En que momento da vida se nos fai crer que a poesía é so para lectores avezados, para lectores que por ciencia infusa entenden a Quevedo e Góngora? En que momento a onomatopeia e a aliteración suplantan o principio dos principios ao ler poesía: a intuición, a capacidade de emoción da que todos estamos dotados?
Velaí radica para min un dos problemas máis graves.
Sen dúbida o modo canónico de achegar a poesía a nenos-adolescentes-adultos, na maior parte dos casos, non é eficaz. Cando menos non é fructifero á hora de formar lectores futuros de poesía.
E onde fica o desfrute, o éxtase que pode experimentarse cando damos cun poema, cun poeta que escribe para nos, que nos escritura?
Por sorte eu tiven moitas mans a abrirme portas. A poesía na casa, na escola.
No mes de maio dará comezo un novo obradoiro que organiza a librería Cascanueces na Coruña, un espazo para a descuberta de poetas galegos contemporáneos, de poéticas interesantes, un espazo no que aprender outros xeitos de ler, os distintos camiños que poden levarnos ao centro da palabra. É un obradoiro concebido para lectores ou escritores, para recén iniciados ou expertos. É un obradoiro concebido para o desfrute. Para afondar na linguaxe, no prodixio do mecanismo do poema.
O prazo de matrícula xa está aberto. Arrincamos o 8 de maio, tódolos martes de 18:00-20:00 durante tres meses. Número de prazas limitado.
Máis información: eltallerdelcascanueces@zaerasilvar.es
Estou desexando que nos demoremos en calquera verso, no que ti escollas. Estou desexando coñecerte.
Na vindeira semana (30 de xaneiro-3 de febreiro) remata o prazo de matrícula para o obradoiro de poesía galega contemporánea do Fórum.
Neste cuadrimestre temos a sorte de que Estíbaliz Espinosa se encargue dunha parte das sesións.
Xa sabedes, tódolos mércores ás 17:00.
Vémonos alí!
Lendo o post do blog da biblioteca de Carril despois do meu obradoiro POESÍA + GRAFITI veuseme á mente a idea de cita a cegas. Sempre é un pouco así, quedas cun grupo, desta volta eran 27 rapazas e rapaces de ciencias, e antes do día cóntanche cousas, vas sabendo. Elucubras. Imaxinas.
Pero chega o día, o pasado venres, e coma sempre, antes de tempo, e miro os cartaces do hall, e non descubro o tendal cos meus poemas, as fotos, alí, tan alí, eles xa sabían como era eu, algo do que escribira, pero igual a curiosidade.
Sorrío ao ver os versos pegados polo instituto, e pregúntome se a da foto son eu.
Daquela entran na biblioteca e Ana preséntame oficialmente (ARROIBO). E tódolos ollos alí, para min, prendidos no primeiro grafitti que o proxector. Si, claro, son de ciencias, pero, pero a poesía.
E entón analizamos as imaxes, e eu aplaudo os comentarios agudos, as observacións intelexentes, falamos do que si e do que non, de emoción e mensaxe, de palabras. É un grupo atento, que se concentra no discurso, que gaña puntos co paso dos minutos.
E o agasallo chega na última parte da sesión, as súas palabras, as súas, que me comparten, despois do meu redondel. E alí, xa na intimidade do encontro, cada unha, cada un: avión, barco, rugby, risos, Cortegada, soños, mirada, curmáns, praia, piragüísmo, amigos, aldea, acampada-recordos-cáncer, piano-música, baile, piscina-auga, gafas, música- Papa-Roach, parque, baile, canción-Sabina, fútbol, exame, filmes, mar.
Pasará o tempo, e ao mellor non lembro os vosos nomes, pero si as vosas palabras, as vosas historias.
Foi unha cita perfecta, redonda. Grazas a tódolos alumnos e alumnas de 4º ESO, que estiveron dispostos a arriscar tanto coma min.
Grazas a toda a equipa de normalización do instituto do Carril Miguel A. González Estévez, aos mestres que se involucraron, ao persoal que fixo o imposíbel para que todo funcionase. Aos que quixeron que nos coñecesemos nesta cita pensando que funcionaría.
Obrigada.
Vémonos pronto, si?
Si. Regresamos este curso co obradoiro de poesía no Fórum. Dende os clásicos ata o recén saído do prelo, con algunhas visitas dos autores.
O prazo de preinscripción comeza o vindeiro luns12 de setembro ata o mércores 14, no propio Fórum.
Quedaremos tódolos mércores ás 17:00 para tirar dos fíos e compartir poetas e poéticas.
Aquí máis información.
Será un pracer vervos alí!
Antonte escribín sobre a sesión de poesía en Pereiro de Aguiar. Hoxe escribirei algo sobre a sesión de poesía no Centro EPA de Ourense. O grupo era moi heteroxéneo porque estaba integrado por varios grupos de alfabetización e tamén algúns estranxeiros que están en proceso de adquisición da lingua. Aínda así todas e todos traballamos sobre o concepto de poesía distinguindo matices que variaban según a proposta de cada un. Non era a primeira vez que traballaba con grupos de alfabetización e sempre o mesmo fascinio cando me contan que están aprendendo a ler e escribir. E sen querelo fan que mire os signos, as grafías, coma cando nena. E máis ca nunca descifradores. Léolles algúns textos do pouso, en entre os rostros unha complicidade coa terra que sela o pacto. Elena, Cristian e Michael veñen de Rumanía e Dinamarca, e fan verdadeiros esforzos por entenderme. E rimos, e poñémonos moi serios con algunhas palabras.
Nunca, nunca, antes de comezar un obradoiro, un monográfico, unha sesión, sei que podo contarlles da poesía para achegarllela, que botón hei de premer para embarcalos comigo. Para que a miren con outros ollos, ás veces mesmo para que a consideren. E a vehemencia, e a fe. Pensábao estes días, tentando repasar o meu “discurso” dende fóra. Hai un par de frases que se repiten :
Creo profundamente no poder da poesía. Vino. Experimenteino.
Un bon poema é transformador.
Dígoas case coma un salmo. Dígoas mirando para eles, buscando a complicidade necesaria para seguir. Estas sesións non son de carácter teórico, só falamos de palabras, do que nos emociona, do desfrute ao recoñecermonos nuns versos. Diso falamos.
Quero agradecerlles a todos esa tarde na que me lembraron que o fundamental para aprender é a curiosidade. Aquela cesta de cereixas agardandao por nós. Grazas de novo a todo o equipo de docentes do Centro EPA Ourense por un día inesquecíbel.
Aquí deixo unha escolma desa tarde:
la ternura que siento
por las personas que quiero
me hace sentir que estoy contenta
conmigo misma
YURANY
–
Antes me lo creía todo
ahora no me creo nada
quiero decir, casi nada.
Este mundo sigue girando
y sigo sin verlo nada claro.
Me gustaría que todo fuese de otro modo
pero estoy desencantado de casi todo.
RAFAEL
–
pequeña Dulce,
mi gran tesoro
mi amiga fiel
gracias doy
en en mi vida estés
CARMEN
–
El amor es la pasión más grande
del universo
puesto que nace de un beso
como un pétalo en una flor
JUAN CARLOS
–
TIERRA
RÍO
comida
agua
BEATRIZ
–
xustiza
que polo ar
e pola terra
sen medios de transporte
levas a felicidade
aos corazóns da xente
JOSE
–
A terra da todo
Da terra nos alimentamos
Na terra vivimos
e a terra nos come
porque a ela volvemos
FLORA
–
Admiración necesito para vivir
para alimentar a miña alma
porque sen ela non seríamos nada
ROSA
–
Me gusta vivir aquí
porque es muy bueno para mi
mi amor
mi corazón
pertenecen a Marisa y a Ourense
MICHAEL
–
A pasada semana fun ao Elviña para unha sesión do obradoiro Poesía+grafiti. Sempre é fantástico regresar ao instituto dun, camiñar polos corredores como cando 14. A rapazada de 2º A e 2º B, os profesores Pepa, Lois e Charo. Non podía haber mais nin mellor predisposición.
Así falar da palabra, da imaxe. O poema. A mensaxe, o contexto, a potencia da poesía. E todos eles e elas, coas súas palabras, facendo versos. Ao marchar ver os post-its que logo anegarían o instituto. Eu xa coñecía algo aos cursos, lera algunhas entradas no seu blog uns días antes da miña visita, fan un traballo fantástico nel. Impresionantes os resultados que nos días seguintes puiden ler nos seus posts, grazas a adicación de Pepa para redondear os bosquexos que sairon do obradoiro:
Feliz de compartir con eles que o traballo coa palabra esixe compromiso, verdade. Saín pletórica (como di Yanca) tras dúas horas de achegas íntimas. Fico tan agradecida ao alumnado, a Pepa.
Non esquenzo o seu silencio despois de recitarlles o poema das cereixas.
Nas mans deles e delas está a poesía que ha de vir. Hai mellor celebración ca esta no 21 de marzo?
Desexos grandes de volver.
O martes fun ao instituto Miguel Ángel González de Carril. Fun para dar o obradoiro: poesía + grafiti aos cursos 1º B e 1ºA.
Sempre resulta emocionante e alentador traballar poesía cos máis novos. Chegoume a pouco. A ambición é sempre tanta, quero contarlles tanto e ter tempo para que traballen, para que falen das palabras das tarxetas, para que as fagan súas, para que o poético por fin entre as mans adolescentes.
Emocionante escoitalos recitar a Bécquer, que algún coñecese a Neruda, que definiran a poesía así, sen prexuizos, que falaramos dos grafiti de vilagarcía, do propio instituto, que me deixaran contarlles que as cereixas para min… Que os post-it habían de inundar corredores, portas, muros.
Ás veces unha sae coa sensación de que si, que foi verdade, que esas horas compartidas mudaron algo, que os versos que me entregaron ao final da sesión embeleceron aínda máis o frío da mañá no Carril.
Grazas a Ana, a Miguel, a Luli, ao centro por acollerme, por deixar que a biblioteca se convertira nun verdadeiro laboratorio poético.
Desexos de voltar.
Aquí vos deixo algúns versos:
–
Recordo as mañás de inverno
nas que ti e mais eu
escribíamos os nosos sonos no cristal
grazas aos nosos bafos
por fin soñabamos espertos
soños dun instante
soños que se esvaecían no tempo (Carla)
–
O baleiro é un branco potente
o baleiro e a soidade
eu teño que estar só
e non podo (Telmo)
–
unha gota de auga
forma un río
un río forma un mar
un mar forma un océano
un océano forma ideas (Alex)
–
As pezas dun puzzle
son como o meu corazón
a persoa que as xunte
será o meu gran amor (Thomas)
–
O honor, que é o honor?
para algúns unha palabra
para min, unha forma de ser
un recordo de tempos pasados
cabaleiros que respetan as xentes
persoas que se preocupan polos demáis
O “honor” unha tradición olvidada
Por qué ninguén pensa nel?
Que pasaría se volvesemos ao honor?
Habería máis xustiza?
Quen sabe! (Antón)
–
A vogal
o son das palabras
que eu escoito
no meu corazón (Xoán)
–
Non me gusta a tinta cando
as miñas mans vai ensuxando
Pero gústame cando se usa
para imprimir os libros
que leo pola noite
cando
dende o interior do meu boligrafo
vai correndo
e pégase no papel
as palabras
mantendo (Sandra)
–
caleidoscopio
é un mundo de cores
onde poder ver
amarelo e vermello (Manuel)
–
como as pegadas na area
o teu recordo
levouno a alta marea (Juan José)
–
Arquivado en: Obradoiros
Vai esta nota un pouco tarde, pero aínda hai tempo.
Comezou hoxe a preinscripción para un obradoiro que darei no Fórum Metropolitano (Coruña) este outono, tódolos mércores de 17:00 a 18:30. Nel traballaremos con textos de literatura galega, dende os clásicos ata o recén saído do prelo. Compartiremos lecturas e impresións debullando a palabra. A proposta: explorar os distintos xeitos de ler e escribir, os modos cos que nos enfrontamos á obra literaria.
A preinscripción está aberta ata o mércores 15, pero no caso de non cubrir tódalas prazas será posíbel facelo a partir do 23 de setembro. Para ampliar información é mellor dirixirse directamente ao Forum. Aquí deixo o anuncio do programa de lecer completo.
